Konteyner gemilerinin tarifeye uyma oranını gösteren sefer güvenilirliği (schedule reliability), 2026’da düşüş eğiliminde. Sea-Intelligence’ın Eylül sonunda yayımladığı rapora göre Ağustos ayında gemilerin yalnızca yarısı zamanında limana ulaştı.
Ağustos 2026 rakamları
- Küresel sefer güvenilirliği: %49,9. Bu, Eylül 2022’den bu yana en düşük seviye. Temmuz’da oran %56,4 idi.
- Ortalama gecikme: Geç gelen gemilerde ortalama gecikme 6,81 gün. Bu da Mart 2022’den bu yana en yüksek değer.
- Ana neden: Sea-Intelligence, düşüşü Asya limanlarındaki sıkışıklığa bağlıyor.
Hat ve ittifak bazında
| Hat (Ağustos 2026) | Güvenilirlik |
|---|---|
| Maersk | %67,3 (en yüksek) |
| Hapag-Lloyd | %61,5 |
| MSC | %55,2 |
| CMA CGM | %50,6 |
| Wan Hai | %23,2 (en düşük) |
İttifaklarda Temmuz–Ağustos ortalamasında Gemini (%77,8) en güvenilir oldu. Onu MSC (%70,1), Ocean Alliance (%48,3) ve Premier Alliance (%43,2) izledi. İlk 13 hattın hiçbiri bir önceki yıla göre iyileşme kaydetmedi.
Yük sahibi için ne anlama geliyor?
Sefer güvenilirliğinin %50 civarında olması, her iki sevkiyattan birinin planlanan tarihten farklı bir günde gelmesi demek. Bunun pratik sonuçları:
- Üretim ve satış planı: Hammadde ya da satış stoğu gecikmeli gelebilir.
- Ek maliyet: Konteynerin limanda ya da müşteride serbest sürenin ötesinde kalması demuraj ve detention ücretlerine yol açabilir.
- Aktarma riski: Aktarmalı sevkiyatlarda bir gecikme, bağlantı gemisinin kaçırılmasına neden olabilir.
Gecikmelere karşı 5 öneri
- Süre payı bırakın: Kritik yüklerde teslim tarihine ilave gün ekleyin.
- Serbest süreyi pazarlık edin: Teklif aşamasında varış limanındaki serbest süreyi (free time) sorun.
- Doğrudan servisi değerlendirin: Aktarmasız servisler gecikme zincirini kısaltır.
- Takip edin: Hattın takip sistemini ya da acentenizin bildirimlerini düzenli kontrol edin.
- Parsiyel yükte esnek olun: Konteyneri dolduramayan yüklerde LCL / konsolidasyon seçeneği, sevkiyatları daha sık ve küçük partilere bölmeyi kolaylaştırabilir.
Sık sorulan sorular
Sefer güvenilirliği nasıl ölçülüyor?
Sea-Intelligence, gemilerin limana tarifedeki tarihe göre belirli bir tolerans içinde gelip gelmediğini ölçer ve zamanında gelen seferlerin oranını yüzde olarak verir.
Demuraj ile detention arasındaki fark ne?
Demuraj, dolu konteynerin limanda serbest süreyi aşması; detention ise konteynerin limandan çıktıktan sonra hatta geç iade edilmesi için alınan ücrettir. Uygulama hattan hatta değişebilir.
Kaynaklar
- Sea-Intelligence: Press room
- World Cargo News: Sea-Intelligence – schedule reliability falls to 2026 low
- Global Maritime Hub: Global schedule reliability drops below 50% in August
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.
Konteyner hatları 2025 ve 2026’da tarihî bir sipariş dalgası başlattı. Sipariş defteri, yani tersanelerde inşa edilmeyi bekleyen gemilerin toplam kapasitesi, 2026’da rekor seviyelere çıktı. Sektörde şimdi en çok sorulan soru şu: Bu gemiler denize indiğinde navlunlara ne olacak?
Rakamlar
- Mayıs 2026: Linerlytica’ya göre sipariş defteri yaklaşık 13 milyon TEU‘ya ulaştı. Bu, mevcut filonun %38,3‘ü demek; küresel finans krizinden bu yana görülmemiş bir oran.
- Temmuz 2026: Sipariş defteri 1.712 gemi ve 13,72 milyon TEU ile yeni bir rekor kırdı; oran filonun %40’ını aştı.
- Sipariş hızı: 2026’nın ilk dört ayında verilen yeni siparişler 1,9 milyon TEU‘yu geçti. Bu hızla yıl sonunda 2025’teki 5,1 milyon TEU‘luk rekorun aşılması bekleniyor.
- Tersaneler: Siparişlerin yaklaşık onda sekizi Çin tersanelerinde.
Teslimatlar ne zaman?
Yeni kapasitenin büyük bölümü 2027 ve 2028‘de teslim edilecek:
- Alphaliner, 2027 ve 2028’de toplam 1.000 yeni gemi ve 8,5 milyon TEU kapasitenin piyasaya gireceğini hesaplıyor.
- Linerlytica, tüm tersane slotları dolarsa yalnızca 2028‘deki teslimatların 5,5 milyon TEU‘yu aşabileceğini öngörüyor.
Neden şimdi kapasite fazlası yok?
Braemar’dan Jonathan Roach, piyasadaki mevcut gücü “ödünç alınmış” olarak tanımlıyor. Kızıldeniz krizi nedeniyle gemilerin Ümit Burnu’ndan dolaşması, filonun önemli bir bölümünü uzun seferlere bağladı. Süveyş’e dönüş hızlandıkça bu kapasite serbest kalacak. Yeni teslimatlar da eklenince arz tarafının piyasayı belirlemesi bekleniyor.
Yük sahipleri için olası sonuçlar
- Navlun baskısı: Arz talepten hızlı büyürse navlunlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşabilir.
- Kontrat görüşmeleri: 2027 için uzun dönemli fiyat konuşacak firmalar, piyasadaki kapasite beklentisini pazarlıkta dikkate alabilir.
- Servis değişiklikleri: Kapasite fazlası dönemlerinde hatlar sefer iptali (blank sailing) ve servis birleştirmeye başvurabilir. Bu da transit süre ve sefer düzenini etkiler.
Ancak tahminler kesin değil: Kızıldeniz’deki güvenlik durumu, gemi hurdaya ayırma hızı ve küresel ticaret talebi tabloyu değiştirebilir.
Sık sorulan sorular
Sipariş defteri nedir?
Tersanelere sipariş verilmiş ama henüz teslim edilmemiş gemilerin toplamıdır. Genellikle gemi sayısı ve TEU kapasitesiyle ifade edilir.
Yeni gemiler navlunu kesin düşürür mü?
Kesin değil. Arz artışı fiyatlara baskı yapabilir, ancak talep, rota değişiklikleri ve hurdaya ayırma da sonucu belirler.
Kaynaklar
- Riviera: Record-smashing box ship orderbook fuels overcapacity concerns
- Global Trade: Container ship orderbook hits record 13 million TEU
- Kuehne+Nagel: Containership orders hit record high despite looming overcapacity fears
- Logistics Management: Top 30 ocean carriers 2026 – walking a capacity tightrope
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.
Konteyner navlunlarını izlemenin en yaygın yollarından biri Drewry’nin haftalık Dünya Konteyner Endeksi (WCI). Endeks, 8 büyük doğu–batı hattındaki 40 fitlik konteyner spot navlunlarının ortalamasını gösteriyor. Ekim 2026’da endeks yeniden yükselişe geçti.
Ekim ayında endeks
| Tarih | WCI bileşik (40 fit başına) |
|---|---|
| 1 Ekim 2026 | 4.434 $ |
| 8 Ekim 2026 | 4.351 $ |
| 15 Ekim 2026 | 4.485 $ |
| 22 Ekim 2026 | 4.585 $ |
22 Ekim’de bileşik endeks bir önceki haftaya göre %2 artarak 4.585 dolara çıktı. Bu, son 15 haftanın en yüksek seviyesi.
Şanghay–Cenova: Akdeniz için gösterge
Türkiye’ye doğrudan bir hat endekste yer almıyor. Asya–Akdeniz navlunları için en yakın gösterge Şanghay–Cenova hattı. Bu hatta 40 fitlik konteyner navlunu 22 Ekim’de haftalık %5 artışla 4.152 dolar oldu.
Bu rakam bir “Türkiye fiyatı” değildir. Türk limanlarına gelen yükte aktarma, servis yapısı ve liman masrafları fiyatı değiştirir. Ama yön göstermesi açısından faydalıdır: Akdeniz’e gelen Asya navlunları yükselirken Türkiye’ye gelen yükler de genellikle aynı yönde etkilenir.
Fiyatları ne etkiliyor?
- Süveyş’e dönüş: Hatlar Kızıldeniz’e kademeli dönüyor. Bu, uzun vadede kapasite serbest bırakır; kısa vadede ise servis değişiklikleri fiyatları dalgalandırır.
- Sefer güvenilirliği: Ağustos’ta küresel sefer güvenilirliği %49,9’a düştü. Gecikmeler, gemilerin fiilen taşıyabildiği kapasiteyi azaltır.
- Ek ücretler: Navlun yalnızca temel fiyattan oluşmaz. Yakıt ek ücreti, AB ETS ek ücreti, Akdeniz ECA kaynaklı yakıt ücretleri ve savaş riski ek ücretleri teklife eklenebilir.
Spot navlun ile kontrat navlun farkı
Endeks spot (anlık) fiyatları ölçer. Düzenli ve yüksek hacimli taşıma yapan firmalar genellikle hatlarla belirli süreli kontrat fiyatı konuşur. Spot fiyat yükselirken kontrat fiyatı aynı hızda değişmeyebilir. Hangi yapının sizin için uygun olduğu, yük hacminize ve sevkiyat düzeninize bağlıdır.
Teklif karşılaştırırken
- Teklifler aynı ekipman için mi (20′, 40′, 40′ HC)? Ölçüler için Konteyner Ölçüleri sayfamıza bakabilirsiniz.
- Fiyata hangi ek ücretler dahil, hangileri hariç?
- Teklifin geçerlilik süresi ne?
- Teslim şekli (Incoterms) navlunu kimin ödeyeceğini belirler: Uluslararası Teslim Şekilleri.
Sık sorulan sorular
Drewry endeksindeki fiyatı Türkiye için kullanabilir miyim?
Doğrudan hayır. Endeks belirli limanlar arası spot fiyatları ölçer. Türkiye için yön göstergesi olarak kullanılabilir; gerçek fiyat için teklif almak gerekir.
Endeks ne sıklıkla yayımlanıyor?
Drewry WCI her hafta perşembe günü güncelleniyor.
Kaynaklar
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.