Orta Koridor (Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı), Çin’den Kazakistan’a, oradan Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan’a, Gürcistan’a ve Türkiye’ye uzanan bir kara-deniz güzergâhı. Rusya üzerinden geçen kuzey güzergâhına ve Süveyş’ten geçen deniz yoluna alternatif olarak öne çıkıyor.
2025 ve 2026 rakamları
- Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanychbek Omuraliev’e göre Orta Koridor’da 2025’te 4,7 milyon ton yük taşındı. 2026’da trafiğin yaklaşık %10 artması bekleniyor.
- Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı, 2026’da Azerbaycan üzerinden geçen toplam transit yükün 16 milyon tonu aşmasını, bunun 5,5 milyon tonunun Orta Koridor’dan geçmesini bekliyor.
- Ocak–Temmuz 2026: Azerbaycan üzerinden geçen toplam transit yük 9,1 milyon tonu aştı; 2025’in aynı dönemine göre artış %11,6.
- İlk yarı 2026: Azerbaycan Demiryolları’nın taşıdığı transit yük 3,625 milyon ton oldu (+%9). Bunun doğu–batı Orta Koridor kısmı 1,958 milyon ton (+%12).
Not: Bu rakamlar farklı kurumlardan ve farklı tanımlardan geliyor. Örneğin TDT’nin 4,7 milyon tonu ile Azerbaycan’ın 5,5 milyon ton beklentisi doğrudan karşılaştırılmamalı.
Altyapı: darboğazlar ve yatırımlar
- Bakü–Tiflis–Kars (BTK) demiryolu: Türkiye’yi Gürcistan üzerinden Azerbaycan’a bağlayan hattın yıllık kapasitesi yaklaşık 5 milyon ton.
- Bakü Limanı: Kapasitenin 15 milyon tondan 25 milyon tona çıkarılması planlanıyor.
Hazar geçişi, gemi kapasitesi ve hava koşulları nedeniyle koridorun en hassas halkası olmaya devam ediyor. Aktarma noktalarının sayısı, transit süreyi ve maliyeti doğrudan etkiliyor.
Türkiye’nin rolü
Orta Koridor’un Avrupa’ya bağlandığı yerlerden biri Türkiye. Yük, Kars üzerinden demiryoluyla ya da Gürcistan’ın Karadeniz limanlarından deniz yoluyla Türkiye’ye ve Avrupa’ya ulaşabiliyor. Türkiye’nin Marmara ve Karadeniz limanları bu bağlantıda deniz ayağının parçası olabiliyor.
Kimler için uygun?
Orta Koridor, deniz yolundan daha hızlı ama hava yolundan daha ucuz bir seçenek arayan yükler için düşünülebilir. Ancak her yük için uygun değildir: aktarma sayısı, gümrük işlemleri ve kapasite sınırları dikkate alınmalıdır. Deniz yolu ile karşılaştırmalı bir maliyet ve süre hesabı yapmak en sağlıklı yöntemdir.
Sık sorulan sorular
Orta Koridor ile Çin’den Türkiye’ye yük ne kadar sürede gelir?
Süre; yükleme noktasına, aktarma sayısına ve Hazar geçişindeki beklemeye göre değişir. Güncel süre için taşıyıcıdan teklif alınmalıdır.
Orta Koridor Süveyş’in alternatifi mi?
Kısmen. Kapasitesi deniz yoluna göre çok küçük; ancak belirli yükler için hız ve rota çeşitliliği sağlıyor.
Kaynaklar
- Report.az: Omuraliev – Freight volume on Middle Corridor to rise 10% in 2026
- Trend: Azerbaijan expects transit cargo to exceed 16 million tons in 2026
- Trend: Azerbaijan’s international rail freight traffic value rises by over 15% in 1H2026
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.
