Türk tersaneleri son yıllarda özellikle Kuzey Avrupa’ya özel amaçlı gemi, balıkçı gemisi ve römorkör ihracatıyla öne çıkıyor. 2026’da ihracat rakamları rekor seviyeye ilerlerken sektör temsilcileri yeni siparişlerdeki yavaşlamaya dikkat çekiyor.
Rakamlar
| Dönem | Gemi, yat ve hizmetleri ihracatı |
|---|---|
| 2025 (yıllık) | 2,24 milyar $ (+%17,4, tarihî zirve) |
| Ocak 2026 | Bir önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık iki katı |
| Ocak–Haziran 2026 | 1,5 milyar $ |
| 2026 yıl sonu hedefi | 2,5–3 milyar $ |
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Mustafa Talha Pepe’nin 12 Temmuz 2026’daki açıklamasına göre, ilk yarıdaki artışın büyük kısmını Kuzey Avrupa’ya giden balıkçı gemileri, özel amaçlı gemiler ve römorkörler sağladı.
Yalova’nın payı
İlk çeyrekte sektör ihracatının yaklaşık yarısı tek başına Yalova’dan yapıldı. Yalova’nın sektör ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %142 arttı. Yalova–Altınova bölgesi, Türkiye’nin en büyük tersane kümelerinden biri.
Rekorun arkasında eski siparişler var
Pepe’ye göre bugünkü ihracat, büyük ölçüde 2–3 yıl önce imzalanan sözleşmelerin teslimatlarından geliyor. Gemi inşası 12 ila 36 ay sürdüğü için ihracat rakamları, sipariş defterindeki değişimi gecikmeli olarak yansıtıyor.
Ekonomi Gazetesi’ne konuşan Pepe, şu uyarıları yaptı:
- Yıl sonu ihracatının %90’ından fazlası geçmiş siparişlerden gelecek.
- Bazı tersaneler bir yıldır yeni kontrat imzalayamıyor.
- Kurun sabit kalması maliyet rekabetini olumsuz etkiliyor; bu yüzden 2027 ve 2028 görünümü “pek iç açıcı” değil.
Sektör temsilcileri, teminat mektubu ve finansmana erişimdeki zorlukların da yeni sipariş almayı sınırladığını belirtiyor.
Yeşil gemiler: yeni fırsat alanı
Türk tersaneleri, Kuzey Avrupa’daki emisyon kurallarına uygun düşük emisyonlu (“yeşil”) gemilere yöneliyor. AB’nin ETS ve FuelEU Maritime düzenlemeleri, bu tür gemilere talebi artırıyor (bkz. AB ETS 2026 yazımız). Küresel ölçekte ise konteyner gemisi siparişlerinin yaklaşık onda sekizi Çin tersanelerinde (bkz. sipariş defteri yazımız).
Sık sorulan sorular
Türkiye en çok hangi gemileri ihraç ediyor?
2026’nın ilk yarısında artışı en çok Kuzey Avrupa’ya giden balıkçı gemileri, özel amaçlı gemiler ve römorkörler sağladı.
Gemi inşa ihracatı neden siparişlerden farklı seyrediyor?
Bir geminin inşası 12 ila 36 ay sürer. Bugünkü ihracat birkaç yıl önceki siparişlerin teslimatıdır; bugünkü sipariş yavaşlaması ihracata 2027–2028’de yansır.
Kaynaklar
- Memurlar.net (AA): Türk gemi sanayisi rekora koşuyor! Hedef 3 milyar dolar
- CNBC-e: Gemi ve yat sektöründe rekor beklentisi
- Mynet Finans: İlk 6 ayda 1,5 milyar dolar, sektör yıl sonu için rekor bekliyor
- Ekonomi Gazetesi: Gemi inşada yeni siparişlerin önü tıkandı
- Forbes Türkiye: Gemi ve yat ihracatı 2,2 milyar dolarla tüm zamanların zirvesinde
- Capital: Gemi, yat ve hizmetleri ihracatı Ocak’ta iki katına çıktı
- Yeni Birlik Gazetesi: Tersaneler sipariş yetiştiremiyor, Yalova Türkiye ihracatının yarısını sırtladı
- Endeks24: Türk tersaneleri yeşil gemiye yöneldi, hedef Kuzey Avrupa
Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.