Akdeniz, 1 Mayıs 2025’ten itibaren kükürt oksit (SOx) için bir Emisyon Kontrol Alanı (ECA). Bu, Mersin, İskenderun, İzmir ve Aliağa gibi Türkiye’nin Akdeniz ve Ege limanlarına gelen ya da bu limanlardan çıkan her gemi için geçerli bir kural.

Kural ne diyor?

• Dünyanın genelinde gemi yakıtında kükürt sınırı %0,50.
• Akdeniz ECA içinde sınır %0,10.
• Gemiler bu sınırı ya düşük kükürtlü yakıt kullanarak ya da egzozdaki kükürdü temizleyen scrubber (egzoz gazı temizleme sistemi) ile sağlayabilir.

Kural, IMO’nun MARPOL Ek VI, Kural 14 değişikliğiyle kabul edildi. Akdeniz, Baltık Denizi, Kuzey Denizi, Kuzey Amerika ve ABD Karayipleri’nden sonra dünyadaki beşinci SOx ECA oldu.

Neden önemli?

Baltık ve Kuzey Denizi’nde ECA uygulamasından sonra kükürt oksit emisyonlarında büyük düşüş ölçüldü. Akdeniz için de benzer bir etki bekleniyor. Bu, kıyı kentlerinde hava kalitesi açısından önemli bir adım.

Navluna etkisi

Düşük kükürtlü yakıt, standart yakıttan daha pahalıdır. Bu nedenle hatlar Akdeniz’e giren seferler için yakıt ek ücretlerini güncelledi. Örneğin Maersk, 1 Mayıs 2025’ten itibaren etkilenen hatlarda yakıt ücretini (Fossil Fuel Fee) güncellediğini duyurdu. DHL de Akdeniz yükleri için yakıt ek ücretini değiştirdi.

Yük sahibi açısından pratik sonuç şu: Akdeniz limanlarına giden ya da gelen yüklerde teklifte bir ECA ek ücreti ya da güncellenmiş yakıt ek ücreti görebilirsiniz.

Sırada: Kuzeydoğu Atlantik ECA

IMO, Nisan 2025’te Kuzeydoğu Atlantik ECA‘yı da onayladı. Bu alanın 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor. Rotterdam ve Hamburg gibi Kuzey Avrupa limanları zaten Kuzey Denizi ECA içinde. Yeni alan ise ECA kapsamını Atlantik’e doğru genişletecek. Türkiye–Avrupa seferlerinde bu, rotanın daha büyük bir bölümünün ECA kurallarına tabi olması demek.

Sık sorulan sorular

ECA kuralı yalnızca Avrupa limanlarını mı kapsıyor?
Hayır. Akdeniz ECA, kıyısı hangi ülkeye ait olursa olsun Akdeniz’in tamamı için geçerlidir; Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyıları da bu alanın içindedir.

Scrubber kullanan gemi yüksek kükürtlü yakıt yakabilir mi?
Evet, scrubber egzozdaki kükürdü %0,10 yakıta eşdeğer seviyeye indiriyorsa kural açısından izinlidir. Bazı limanlarda ise scrubber yıkama suyunun denize boşaltılması ayrıca kısıtlanabilir.

Kaynaklar

• AJOT: New air pollution limits for ships enter into effect in the Mediterranean
• Avrupa Komisyonu Transition Pathways: Stricter pollution limits in the Mediterranean
• Maersk: Mediterranean Sea ECA regulation – updated Fossil Fuel Fee
• DHL Global Forwarding: Customer advisory – Mediterranean ECA

Bu yazı 26 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanmış kaynaklara dayanır.